Posts

Showing posts with the label जीवशास्त्र

जनकलाल शर्माको प्रबन्धमा मानवपुर्खा–४

Image
सुशील मुडभरी गताङकको बाँकी     मानव विकासक्रममा प्राथमिक वर्गका प्राणीको उत्पत्ति कुन समय भयो भन्नेतर्फ विचार गर्दा वानरागुणभित्र पर्ने निशाकपि अनुगण र कुर्चमर्कट अनुगणजस्ता साना वानरको विकास नजिकप उपकल्पभित्र पर्ने तृतीय खण्ड अन्तर्गतको आजभन्दा चार करोड पचास लाख वर्ष पहिले प्रारम्भ हुने आदिनूतनाश्म युगमा भएको देखिन्छ । यसै प्रकार तीन करोड पचास लाख वर्ष पहिले प्रारम्भ हुने मध्यनूतनाश्म युगमा आजका ठूला वानर एवं नरवानरका पुर्खा अपुच्छख्यात चतुष्क (फोरग्रेट एप्स) र मानवानुगणजस्तो आकारका केही प्राणी पनि उत्पन्न भए। त्यसपछि एक करोड चालीस लाख वर्ष पहिले प्रारम्भ हुने अतिनूतनाश्मयुगमा आएर संसारमा पहिलोपल्ट उत्थित नरवानर आयो। मानवजस्तै यो प्राणी उठेर हिंड्ने हुँदा यसलाई उत्थित वानर नामाकरण गरिएको हो। यस्ता प्राणी उठेर हिंड्ने भए पनि ती मानवको गणनामा आउँदैन र मानवानुगणमा मात्र आउँछन्। नरवानर र उत्थित वानरजस्ता मानवागुणभित्र पर्ने प्राणीका शरीरमा दुई प्रकारका लक्षण हुन्छन्। तिनलाई क्रमश: वानरसदृशानुण र मानवानुगणभित्र राखेर तुलना गरिन्छ ।     अघि प्रसङगवश चर्चा गरिएको मिश्रको पूर्व अतिनूतनवानर